Od 1 stycznia 2024 r. na mapie administracyjnej Polski pojawią się 34 miasta nowe miasta. Większość z nich miała status miast już wcześniej. Odebranie praw miejskich było najczęściej konsekwencją zaangażowania się społeczności lokalnych w działania wspierające Powstanie Styczniowe, którego 160 rocznicę obchodziliśmy w mijającym, 2023 roku. Z tą rocznicą jest związane uproszczenie procedury nadawania, a w zasadzie odzyskanie praw miejskich przez miejscowości, na których władze rosyjskie w ten właśnie sposób mściły się za walkę o wolność. Zgodnie z propozycją rządu data powrotu do statusu miast została ustalona na 1 stycznia 2024. W powiecie przysuskim tego dnia miastami staną się ponownie Gielniów i Odrzywół.
Miasto Gielniów powstało w roku 1455, przy szlaku handlowym biegnącym z Radomia do Piotrkowa Trybunalskiego. Jego założycielem był Tomasz Mszczuj z Brzezinek. W 1869 roku wieku za wspieranie powstańców styczniowych Gielniów stracił prawa miejskie i stał się osadą. Odrzywół założony został w 1418 przez rycerza Dobrogosta Czarnego Odrzywolskiego herbu Nałęcz na włościach wsi Wysokin. Zgodę na założenie miasta wydał król Władysław Jagiełło za pracę Dobrogosta Czarnego przy budowie mostu pontonowego, który umożliwił marsz armii Jagiełły pod Grunwald w 1410 r. Odrzywół posiadał prawa od 1418 r. do 1867, kiedy to w zemście za za udział i pomoc w Powstaniu Styczniowym zostały mu one odebrane przez cara Rosji Aleksandra II. Obecni wójtowie, a w już wkrótce burmistrzowie Gielniowa i Odrzywołu podkreślają, że uzyskanie statusu miasta nie będzie miało żadnego znaczenia dla mieszkańców. Wszystkie sprawy regulowane do tej pory przez Radę Gminy nadal pozostają jej kompetencjach, a wszelkie dotychczasowe decyzje pozostają w mocy. Nie ma więc absolutnie żadnych powodów do niepokoju. W nowych miastach nic nie zdrożeje, ani też nie będzie działało inaczej. Cała sfera usług publicznych realizowanych przez samorządy gminne będzie działać normalnie, zgodnie z dotychczasową, dobrze znaną praktyką. Sam akt odzyskania praw miejskich jest symbolicznym aktem sprawiedliwości historycznej. Miejscowości, które karnie traciły swoje prawa miejskie za wspieranie polskich idei niepodległościowych, dzisiaj po 160 latach, w wolnej Polsce odzyskują swoją historyczną pozycję. Panowie wójtowie Kmieciak i Czarnecki podkreślają, że cały proces został przeprowadzony na wniosek i zgodnie z wolą mieszkańców, a długa i skomplikowana procedura wymagała przeprowadzenia długich i żmudnych społecznych konsultacji. Obaj serdecznie dziękują za zaangażowanie i wsparcie dla przywrócenia należnych miejsc na mapie Polski dla Gielniowa i Odrzywołu.


